6-8 YAŞ ÇOCUK GELİŞİMİ

Fiziksel Gelişim

Bebeklik ve okul öncesi çağdaki hızlı değişimleri geride bırakan ve ergenlik çağının ani hamleler şeklindeki büyüme aşamasına henüz ulaşmamış olan 6-8 yaş çocukları durağan ve istikrarlı bir büyüme gösterirler.
 
Fiziksel becerilere hakim olmaya çalışan 6-8 yaş çocukları bedenlerini nasıl kullanabileceklerini öğrenmekle meşguldürler. Bu süreç, kalem ile harfleri yazmak gibi ince kas becerilerinden, uçan bir topu zıplayarak yakalamaya dek birçok faaliyeti içerir. Ancak henüz bu becerilere tüm incelikleri ile sahip olamadıklarından el işi çalışmalarının sonunda kırılan tırnaklar ve etrafa yayılan yapıştırıcılarla sık sık karşılaşabilirsiniz! Bu nedenle bu yaş grubundaki çocuklara sahip oldukları fiziksel becerileri kullanabilecekleri, ancak tamamlamakta zorluk çekmeyecekleri faaliyet olanakları sunulmalıdır.

Bağımsızlığın artması
Bu dönemde birçok şeyi kendi başlarına yapmaya başlayacaklar. Örneğin 6 ile 8 yaş arasındaki çocukların çoğu kendi başına banyo yapabilmekte veya duş alabilmektedir. Elbette sizin herhangi bir gereksinim halinde müdahale edebilecek mesafede olmanız kaydıyla. Ayrıca termosifon ayarını 40 dereceye getirmeniz, kaza sonucu yanma vakalarını önleyecektir. Bunun yanında çocuğunuza her zaman için öncelikle soğuk suyu açması gerektiğini de öğretmelisiniz.
 
Kendisine yiyecek hazırlayabilir
Bu yaş çocuklar kendileri için ufak tefek yiyecekler ve kahvaltı da hazırlayabilir. Altı yaş çocukları kaseye koyduğu mısır gevreğinin üzerine süt ekleyerek kahvaltısını hazırlayabilirken, sekiz yaş çocukları kendisine tost dahi yapabilir. 8 yaşındaki bir çocuk okul çantasını gerekli tüm şeyleri koyarak hazırlayabilir (defterleri, kitapları, müzik aleti vs.). 8 yaşına kadar ise sizin biraz yardımcı olmanız ve yol göstermeniz gerekebilecektir.
 
Ev işlerinde size yardımcı olabilir
6-8 yaş çocukları birçok ev işinde size yardımcı olabilirler. Kendi oyuncaklarını toplayıp, yataklarını yapabilirler ve hatta dip köşeler olmamak kaydıyla elektrik süpürgesini dahi tutabilirler. Mutfak işlerinde de size yardımcı olabilirler.
 
Size düşen görevler
Bu dönemde size düşen en önemli görev çocuğunuzu cesaretlendirmek ve teşvik etmektir. Çocuğunuz yeni bir şeyi başarmak için çaba gösterdiğinde, sonuç ne olursa olsun, gösterdiği çabadan dolayı onu takdir etmeyi ihmal etmeyin. Başaramaması durumunda yeniden denemesi için fırsat verin ve hemen yardım etmeye çalışmayın. Başarmak için çabalaması ve denemesi gerektiğini anlamalıdır. Örneğin elektrik süpürgesi ile salonu süpürürken halının bir bölümünü atlarsa, bırakın orası da süpürülmeden kalsın. Çocuğun bağımsızlık ve kendine yetme duygusu halının süpürülmesinden daha önemlidir. Ayrıca denemeye devam ettiği ve pratik yaptığı sürece, o işi ileride çok daha iyi yapacaktır.
 
Bunun yanında bol enerjisini harcaması için, aktif oyun için zaman ve mekan yaratmaya özen göstermelisiniz. Hedef yönelik atışlar, koşma, zıplama, yuvarlanma, aerobik gibi faaliyetler bu açıdan idealdir.

Dil gelişimi/Zihinsel Gelişim
Okul döneminin başlangıcındaki bu çocuklar "girişim döneminden" "üretme dönemine" geçmektedirler. Dolayısıyla 6-8 yaş çocukları bir işin sonunda ortaya çıkacak üründen ziyade üretme sürecine ilgi gösterirler.
 
Somut düşünce yapısı
Bu dönemde somut düşünce yapısı hakimdir. Bu çocuklar hiç görmedikleri, duymadıkları, hissetmedikleri, tatmadıkları ya da koklamadıkları şeyler hakkında düşünmekte zorlanırlar.
 
Bu nedenle bu yaş çocuklarının öğrenebilmesi için sözel anlatımın faaliyetlerle desteklenmesi şarttır. Bu yaşta gelişen bir diğer zihinsel beceri de nesneleri özelliklerine göre sınıflandırma becerisidir. Koleksiyon yapmak kazandıkları bu beceriden dolayı 6-8 yaş çocukları için çok önemli ve eğlenceli bir faaliyettir.
 
Dikkat yelpazesi genişlemiştir
Dinleme süresi ve karmaşık talimatları aklında tutma kabiliyeti önemli ölçüde artmıştır. 6-8 yaş çocukları yaşadıkları şeyleri en ince ayrıntılarına kadar tutarlı ve mantıklı bir şekilde anlatırlar. Artık dil kullanımı konusunda oldukça yetkindirler, telaffuzları düzgün, cümle yapıları zengin ve kullandıkları kelimeler çok çeşitlidir.
 
Peltek konuşma
Dil gelişimi ile ilgili olarak, dikkat etmeniz gereken konulardan birisi, karmaşık birkaç kelimeyi söylerken zorluk yaşasalar da, 7-8 yaş itibariyle telaffuzlarının çok büyük oranda düzgün olması gerektiğidir. Ayrıca çocuğunuz 7 yaşını doldurduğu halde, özellikle "s" harfinin telaffuzundan kaynaklanan bir peltekliğin söz konusu olması durumunda bir uzmana başvurmanız gereklidir. Zira peltek konuşma yaş ilerledikçe kurtulması güçleşen bir alışkanlığa dönüşebilmektedir.
 
Kekeleme
Çocuklar öfkeli, huzursuz, rahatsız, üzgün veya çok heyecanlı olduklarında kekeleyebilmektedirler. Eğer çocuğunuz sadece böyle durumlarda kekeleme sorunu yaşıyorsa ve sorun hafif düzeydeyse endişelenmeniz gerekmez. Bu durum genellikle zaman içinde kendiliğinden ortadan kalkmaktadır. Ancak böyle bir duruma bağlı olmaksızın ve ciddi boyutta kekeleme sorunu olduğunu düşünüyorsanız uzmana başvurmanız gereklidir.
 
Dil gelişimini desteklemek için
Çocuğunuzun dil gelişimine katkıda bulunmak için onunla bol bol konuşmanın yanında, kitap okumayı ihmal etmemelisiniz. Kitap okumak sözcük dağarcığını zenginleştirmenin yanında, dilin gramer yapısına da dikkatini çekecektir.
 
Müzelere, alışverişe, komşu ziyaretlerine vb. çocuğunuzu da götürerek dünyayı tanımasına yardımcı olabilirsiniz. Ayrıca topladığı şeyleri saklaması özel kutular ya da defterler alarak koleksiyon yapmasını teşvik edebilirsiniz. El işleri, hamurdan kalıplar oluşturma, yemek pişirme gibi faaliyetlere yönlendirerek başarma duygusunu yaşamasını sağlayabilirsiniz.

Sosyal ve Duygusal Gelişim
Okul ile ilgili aktiviteler çocukları (bazılarını ilk defa olmak üzere) aileden ve evden ayırmakta ve yeni sorumluluklar ve yeni beklentiler içeren farklı bir ortama sokmaktadır. Çocukların ebeveynlerine bağımlılıkları azalırken, bu bağımlılığı bir başka yetişkine yönlendirme ihtiyacı duyabilmektedirler. Bu nedenle ilkokul öğretmeni çocuk için çok önemli bir kişi haline gelebilmektedir.
 
Bu dönemde çocuklar arkadaşlık kurmayı da öğrenmektedirler ve aynı andan birçok "en iyi arkadaşları" olabilmektedir. Bu yaştaki erkekler ve kızlar zaman zaman birlikte oynamaktan hoşlanırlar. Ancak bu dönemin sonlarında oyunlarda çoğunlukla cinsiyet ayrışması yaşanır ve kızlar kızlarla, erkekler erkeklerle arkadaşlık etmekten hoşlanır. Arkadaşlar arasında tartışmalar çok sık yaşansa da bunlar kalıcı etki yaratmaz.
 
6-8 yaş çocukları için arkadaşlarının onayını ve beğenisini kazanmak çok önemlidir. Bu nedenle arkadaşlarının bulunduğu ortamlarda başarılı olmaya çok önem verirler. Dolayısıyla küçük gruplar halindeki aktiviteler bu dönem için ideal olmaktadır. Buna karşın bu yaş çocukları arkadaşlarının onayını paylaşacak bir yetişkin varlığına da ihtiyaç duymaya devam ederler.
 
Bu yaştaki çocuklar kendileriyle çok meşguldür. Henüz düşünme kapasiteleri başka insanların ne düşündüğünü ve ne hissettiğini net olarak tahayyül etmelerine olanak vermez. Canlandırma oyunları, yani bir başka kişiyi canlandırdıkları, o kişiymiş gibi davrandıkları oyunlar sayesinde bu yeteneği inşa etmektedirler.
 
6-8 yaş çocukları henüz kendi standartlarını belirleyecek kadar kendilerine güvenemediklerinden, yetişkinlerin onayını almak isterler.

Beslenme
Bu yaş grubundaki çocuklar yavaş, ancak düzenli bir büyüme gösterirler ve genellikle günde dört-beş öğün yeme ihtiyacı duyarlar. Bu dönemde yeme alışkanlıkları, sevdiği, sevmediği yiyecekler büyük oranda belirginleşmiştir. Çocukların yeme alışkanlıklarını ailelerin tutumu, arkadaşlar ve medya etkiler. Okul çağı çocukları daha küçük yaşlardaki çocuklara kıyasla daha fazla çeşit yemek yemek isterler. Okul dönüşü ara öğünde sağlıklı gıdalar tüketmelerine özen gösterilmelidir.
 
Beslenmede dikkat edilecek noktalar
Okul çağı çocuklarının beslenmesinde dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır:
 
Kahvaltı kesinlikle atlanmamalı ve kahvaltıda meyve, süt, peynirli tost, peynirli sandviç gibi sağlıklı gıdalar sunulmalıdır.
 
Okul dönüşündeki büyük iştahlarını da meyve, sebze, yoğurt, sağlıklı bir sandviç, peynir, kraker, süt gibi besinler sunarak değerlendirmek gerekir.
 
Ayrıca, beslenme alışkanlıkları ve yemek masasında uyulması gereken görgü kuralları konusunda iyi örnek olmaya devam etmeli, çocukların yemeğin planlaması ve hazırlanmasına katkıda bulunmalarına izin vermelisiniz. Yemekleri televizyon karşısında değil, yemek masasında sunmalısınız.
 
Yemek saatleri çocuğunuzun gününün nasıl geçtiği, ilgi alanları, endişeleri ve korkuları hakkında konuşma fırsatı bulabileceği önemli zamanlardır. Yemek masasındaki sohbetlere çocuğunuzun da mümkün olduğunca fazla ölçüde dahil olmasına izin verin.

Uyku
Bu yaş grubundaki çocuklar gecede 10-12 saat uykuya ihtiyaç duyarlar.

Oyun
Bu yaştaki çocuklar oyun oynamaktan büyük zevk alırlar. Kurallar ve törenler çok eğlenceli ve cazip bir hal alır, ancak henüz kaybetmeyi kabullenmeye pek hazır değildirler. Bu nedenle çok küçük bile olsa tüm başarılarının vurgulanması önem taşır.
 
Her çocuğun kazandığı, işbirliği etmeyi gerektiren oyunlar bu yaş grubu için idealdir. Başarısızlık durumları en aza indirilmeli ve genç egoların ufak sarsıntıları atlatmalarını kolaylaştırmak için her türlü deneyimde belli ölçüde başarı şansı olmalıdır.
 
Bu yaş grubundaki çocuklar aynı cinsiyetten arkadaşları ile oynamaktan hoşlanırlar ve canlandırma oyunlarına (kuklalar, bebekler, kağıt bebekler, giydirme, savaş oyunları, kovboylar, yerliler, polisler ve suçlular, uzay oyunları gibi) ilgisi devam eder, 8 yaşında ise şovlar ve gösteriler üretmeye ilgi gösterir.
 
Grup aktivitelerinden hoşlanırlar, başkaları ile işbirliği içinde oynama kabiliyeti büyük ölçüde artmıştır. Oyunda adalete ve kurallara uyulmasına önem verir

Sağlıklı Çocuk Kontrolleri  ve Aşılar
6 yaş kontrolünde doktorunuz çocuğunuzun genel sağlık durumu hakkında sizden bilgi alacak, çocuğun fiziksel muayenesini yapacak, tansiyonunu, görmesini ve duymasını kontrol edecek, henüz yapılmamışsa MMR ve DBT ve polio aşılarını yapacak.
 
8 yaş kontrolünde de doktorunuz aynı kontrollere ek olarak çocuğunuzun omurgasında herhangi bir eğrilik (skolyoz) olup olmadığını ve puberte, ergenlik belirtilerini kontrol edecek, aşıların tamam olup olmadığına bakacaktır.
 
Bu kontroller sırasında siz de çocuğunuzun büyümesi ve gelişmesi, beslenmesi, davranışları, uyku alışkanlıkları, çocuğunuzu okula nasıl hazırlayacağınız, okul dönüşü bakımıyla ilgili düzenlemeleriniz ve aklınıza takılan diğer konularda doktorunuza danışabilirsiniz.
 
6 yaşından itibaren sağlıklı çocuk kontrollerinde doktor görüşmenin bir kısmını direkt olarak çocukla yapabilecektir. Çocuğunuz da doktoru ile okul, arkadaşları, yaptığı sporlar, vücudundaki değişiklikler ve cinsellikle ilgili konuları konuşabilecektir.

Bunlara dikkat!
Çocuğunuz en az sekiz yaşına gelene kadar otomobil koltuğu kullanmaya ve 13 yaşından küçük çocukların mutlaka arka koltukta oturmasına ve emniyet kemeri takmasına özen gösterin.
 
Çocuğunuzu yaya güvenliği, park ve evdeki güvenliği ve yabancılardan gelebilecek tehlikeler konusunda bilgilendirin.
 
Yaşına uygun ev işleri vermeye başlayın ve kişisel eşyalarının sorumluluğunu kendisine devredin.
 
Günde en az iki kere dişlerini fırçalamasını sağlayın. Dişin düşmesi ya da kırılması gibi dişle ilgili acil durumlarda ne yapması gerektiğini öğretin.
 
TV izlemesini kısıtlayın ve kitap okuması için teşvik edin. Okumayı öğrenmiş olsa bile, çocuğunuza yüksek sesle kitap okumaya devam edin.
 
Yeterli fiziksel aktivitesinin olduğundan ve yeterince dinlendiğinden emin olun.

Sizin çocuğunuz bir tane! Her çocuk birbirinden farklıdır ve her çocuğun kendine has bir gelişim hızı vardır. Burada yer alan bilgiler belli bir tarih veya yaşta mutlaka olması gereken gelişimleri göstermez. Burada çocuğun gelişim potansiyeli hakkında –gerçekleşmiş veya yakında gerçekleşmesi muhtemel gelişim- genel bilgiler verilmektedir. Çocuğunuzun gelişimi ile ilgili herhangi bir şüphe duyuyorsanız, mutlaka doktorunuza danışınız.

Yorum Yaz